“Đế chế mới” Grab tại Việt Nam

Grab bước chân vào thị trường Việt Nam từ đầu năm 2014 với dịch vụ ban đầu là ứng dụng gọi xe công nghệ 4.0. Grab ngày càng hùng mạnh trở thành  “đế chế mới” khi tham gia vào hàng loạt lĩnh vực: vận tải, giao nhận, thực phẩm, thậm chí cả tài chính cho vay. Hãy cùng Fiin Credit tìm hiểu thêm về đế chế mới này tác dụng như thế nào đến đời sống xã hội Việt Nam.

Các lĩnh vực đế chế mới xâm lấn

Dưới danh ứng dụng gọi xe như taxi, chỉ trong vòng 2 năm gần đây, Grab đã âm thầm nhưng “thần tốc” triển khai hàng loạt dịch vụ mới như giao đồ ăn (Grab Food), giao nhận hàng (Grab Express), Ví điện tử (GrabPay), khách sạn (Hợp tác với Booking.com và Agoda.com), cho vay tiêu dùng… Trong danh sách ngành nghề kinh doanh bổ sung mới nhất của Grab với Sở Kế hoạch & Đầu tư TP.HCM, Grab hé lộ tham vọng nhảy vào thị trường bất động sản và cổng thông tin điện tử.

Trên giao diện ứng dụng của Grab, nhiều người dùng còn bất ngờ khi Grab bắt gặp loạt tính năng giải trí mới như MiniGames, điểm tin tức nóng trong ngày hay GrabTV, một kênh chuyên đăng tải các video clip giống như YouTube… Grab cũng “tranh thủ” nhảy vào lĩnh vực quảng cáo số khi hiển thị quảng cáo cho các nhãn hàng ngay trên giao diện của mình – một lĩnh vực kinh doanh có điều kiện mà nội dung phải được kiểm duyệt bởi cơ quan hữu trách là Cục Phát thanh truyền hình & Thông tin điện tử (Bộ Thông tin Truyền thông) cũng như chưa được cấp phép. Vì sao Grab có thể ngang nhiên hoạt động kinh doanh quảng cáo số “chui”, nội dung có được kiểm duyệt hay chưa… là vấn đề cần được làm sáng tỏ?

“Đế chế mới” Grab tại Việt Nam

Kinh doanh những lĩnh vực mới mà chưa được cấp phép, sai quy định của Việt Nam

Sau khi xây dựng cộng đồng người dùng lớn tại Việt Nam, Grab bắt đầu tung ra các dịch vụ mới, lấn sân vào các mảng kinh doanh bất chấp công ty này chưa có giấy phép kinh doanh trong lĩnh vực đó. Điển hình là Grab đã cung ứng dịch vụ cho vay tiền đối với tài xế, dịch vụ thanh toán ví điện tử GrabPay bắt tay hợp tác với ví điện tử có giấy phép là Moca… Ngân hàng Nhà nước đã xử phạt Công ty TNHH Grab từ cuối tháng 11/2018 số tiền khủng lên tới 900 triệu đồng vì hành vi cung cấp dịch vụ Trung gian thanh toán GrabPay mà không có giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp. Mới đây, Grab tiếp tục bị xử phạt 120 triệu đồng vì hành vi vay vốn nước ngoài sai quy định. Có lẽ, mức xử phạt này chẳng nhằm nhò gì so với những lợi ích kinh tế rất lớn mà Grab thu được.

Phản hồi về những án phạt này, Grab nói rằng “Công ty đã phát triển tính năng GrabPay với vai trò là một tiện ích gia tăng dành cho khách hàng sử dụng dịch vụ trong môi trường của ứng dụng Grab. Do vậy, khi đưa GrabPay vào hoạt động, công ty đã không nhận thức được rằng tính năng này phải được coi là dịch vụ trung gian thanh toán”.

Hình thành dịch vụ Ví điện tử chui?

Theo Fiin Credit, hoạt động trung gian thanh toán thông qua ví điện tử tại Việt Nam hiện nay chỉ được Ngân hàng Nhà nước cấp phép cho các tổ chức tín dụng (ngân hàng, công ty công nghệ) trong điều kiện giám sát chặt chẽ nhằm đảm bảo an toàn thanh toán, an ninh tiền tệ, ngăn chặn rửa tiền, các hoạt động phi pháp…

Thế nhưng, dưới vỏ bọc “hợp tác” với Moca- một trung gian thanh toán đã được Ngân hàng Nhà nước cấp phép, Grab đã triển khai rầm rộ ví điện tử GrabPay by Moca trên ứng dụng của mình, sau đó liên tục bổ sung các tính năng mới như thanh toán điện, nước, thanh toán tại hơn 1500 cửa hàng, chuỗi thực phẩm, nhà hàng trên toàn quốc với mức chiết khấu khủng lên tới 30%.

Đây chính là lộ trình quen thuộc mà Grab từng triển khai ở nhiều thị trường khác như Singapore, Thái lan, Malaysia… và tại Việt Nam cũng thực hiện “chiêu bài” tương tự.

Tham gia vào lĩnh vực cho vay ngang hàng (P2P) mà chưa được cấp phép

Tháng 10/2018, ngay sau khi ra mắt ví điện tử GrabPay by Moca ra mắt, Grab Financial Group Việt Nam đã tuyên bố sẽ triển khai dịch vụ cho vay tín dụng trong năm 2019. Để dọn đường cho kế hoạch này, tháng 11/2018, Grab ra mắt chương trình hỗ trợ vay mua điện thoại trả góp không lãi suất dành cho các tài xế Grabbike với điều kiện dễ dàng: đạt đủ số lượng cuốc xe, doanh thu hàng tháng… sẽ được đăng ký và xét duyệt trong 1-2 tuần, tài xế sẽ được nhận được điện thoại thay vì tiền mặt. Grab sẽ trừ tiền trên ví ứng dụng của tài xế để thu nợ vay hàng tuần.

Cần nói rõ, các tài xế Grab không phải nhân viên của công ty này mà là “đối tác”, nên hình thức này không gọi là tạm ứng lương hay thấu chi. Grab có thể tự đứng ra cho các tài xế của mình vay tiền mà không thông qua ngân hàng như mô hình tín dụng ngang hàng (P2P) hiện chưa có khung pháp lý quy định tại Việt Nam. Nhưng một ứng dụng vận tải công nghệ đang thí điểm như Grab liệu có được phép cung cấp dịch vụ này không?

Theo Fiin Credit việc công khai cung cấp hàng loạt dịch vụ chưa được cấp phép hoặc chưa có khung pháp lý quy định tại Việt Nam. Grab đang mặc sức tung hoành trên nhiều địa hạt kinh doanh “béo bở” mà cơ quan quản lý nhà nước dường như cũng đang lúng túng trong việc quản lý. Cần phải có phương án, kiểm tra, xử phạt vi phạm… để tránh nguy cơ gây ảnh hưởng tới an ninh kinh tế- xã hội, an ninh tiền tệ của Việt Nam.

Bài viết tham khảo: Thanh lọc thị trường ví điện tử

Be the first to reply

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *